लहान मुलांना अतिसार झाल्यास काय उपाय करावेत?

बाळाला पोटात कोणतंही इन्फेक्शन झाल्यास किंवा इतर कारणामुळे जुलाब वा अतिसार होऊ शकतात. पण अशावेळी बाळाच्या आहारावर भरपूर लक्ष द्यावं लागतं कारण एक चूक बाळाचा त्रास दुप्पट करु शकते.
 लहान बाळाचे शरीर हे अतिशय कमजोर असते त्यामुळे त्याला शारीरिक समस्या सुद्धा खूप सतावतात. त्यापैकी एक समस्या म्हणजे अतिसार वा जुलाब होय. एखाद्या मोठ्या व्यक्तीला जेव्हा अतिसार वा जुलाब होतात तेव्हा त्याला किती त्रास होतो हे आपल्याला माहित आहेच, विचार करा लहान मुलाला किती त्रास होत असेल. अशावेळी प्रत्येक आई वडिलांना सुद्धा मुलाची चिंता वाटत नसते. जुलाबावर वेळीच उपचार न झाल्यास त्याचे गंभीर परिणाम सुद्धा होऊ शकतात. त्यामुळे बाळाची या काळात शक्य तितकी काळजी घ्यायला हवी.

अशावेळी प्रत्येक आई वडिलांच्या मनात एक प्रश्न उभा राहतो की बाळाला जुलाब आहेत तर त्याला काय खाऊ द्यावे? जेणेकरून त्याचे जुलाब थांबतील. कारण अशावेळी एक चुकीचा पदार्थ हि समस्या अधिक वाढवू शकतो. पण आता यापुढे तुम्हाला हा प्रश्न सतावणार नाही कारण आज आम्ही या लेखातून तुम्हाला त्या प्रश्नाचे उत्तर देतोय. चला जाणून घेऊया.
जुलाब झाल्यास बाळाला कसे भरवावे?
सहा महिन्यांपेक्षा कमी वयाच्या बाळाला जुलाब झाल्यास त्याला केवळ आणि केवळ आईचे दुध आणि फॉर्म्युला मिल्कच द्यावे. सहा महिन्यांपेक्षा जास्त वयाच्या बाळाला दिवसातून दोन वेळा त्याचा रोजचा आहार थोडा थोडा द्यावा. अशावेळी त्याला उपाशी पोटी ठेवणे योग्य नाही. मात्र बाळाला जबरदस्ती भरवण्याचा प्रयत्न करू नये. त्याला भूक लागली असल्यास आणि शरीराला गरज भासत असल्यास तो जमेल तेवढे नक्की खाईल. या काळात जास्तीत जास्त फळे त्याला भरवावीत. अतिशय नाजूक स्थिती झाली असले तर डॉक्टरांच्या सल्ल्याने ऑआरएस द्यावे. यामुळे बाळाच्या शरीरात पाण्याची कमतरता होणार नाही.

केळी
केळ्यामध्ये मोठ्या प्रमाणावर फायबर असते जे शरीरातील विष्ठा अधिक घट्ट करण्यास मदत करते. जुलाब झाल्यावर बाळाच्या शरीरामध्ये इलेक्ट्रोलची कमी होते आणि हि कमी केळी भरून काढतात. तुम्ही बाळाला केळ्याची प्युरी बनवूनही खाऊ घालू शकता. जर बाळ मोठे असेल तर त्याला थेट केळे सुद्धा खायला देऊ शकता. एक गोष्ट लक्षात ठेवा कि सहा महिन्या पेक्षा जास्त वयाच्या बाळालाच केळी भरवावीत. त्यापेक्षा कमी वयाच्या बाळाला अतिसार झाल्यास त्यासाठी हा उपाय वापरू नये.

तांदळाची पेज
सहा महिने किंवा त्यापेक्षा जास्त वयाच्या बाळाला जुलाब झाल्यास तांदळाची पेज बनवणे फायद्याचे ठरते. आजही गावांमध्ये हा उपाय मोठ्या प्रमाणावर वापरला जातो. हा अतिशय सोप्पा उपाय असून कोणत्याही क्षणी वापरला जाऊ शकतो. जुलाब सुरु झाल्यावर शरीरात पाण्याची कमतरता जाणवते अशावेळी हि कमतरता तांदळाची पेज भरून काढते. यामुळे विष्ठा बाहेर पडण्याचे प्रमाण कमी होते व कालांतराने जुलाब थांबतात. त्यामुळे एक प्राथमिक उपाय म्हणून तांदळाची पेज आवर्जून बाळाला भरवावी.

दही किंवा ताक
हा उपाय 7 महिने किंवा त्यापेक्षा जास्त वयाच्या बाळांसाठी आहे. दही, ताक किंवा लस्सी मध्ये प्रोबायोटीक असतात जे पोटामध्ये चांगले बॅक्टेरिया तयार करण्यास मदत करतात. यामुळे खराब पोटाची समस्या दूर होते. काही संशोधनातून हे देखील आढळून आले आहे कि प्रोबयोटीकक्समुळे अर्ध्या दिवसांत किंवा जवळपास 2 दिवसांत संक्रमणामुळे निर्माण झालेला अतिसाराचा त्रास संपून जातो. तुम्ही बाळाला साधे दही, लस्सी किंवा ताक देऊ शकता.

लिंबू किंवा नारळाचे पाणी
लिंबामुळे आतड्यांना आराम मिळतो आणि अतिसार वा जुलाबास कारणीभूत ठरणारे पेथोजीन नष्ट होतात. एक ग्लास कोमट पाण्यात लिंबू पिळावा आणि त्यात चिमुटभर मीठ किंवा साखर टाकून बाळाला पाजावे. एक वर्षापेक्षा कमी वयाच्या बाळाला लिंबू पाणी देत असल्यास त्यात मीठ किंवा साखर टाकू नये. बाळ आठ महिन्याचे असेल तर त्याला तुम्ही नारळाचे पाणी पाजू शकता. यामुळे शरीरात डिहाइड्रेशन निर्माण होत नाही आणि जुलाबामुळे शरीरातून नष्ट झालेल्या नैसर्गिक मिठाची कमतरता भरून निघते.