हिमोग्लोबीन वाढविण्यासाठी हे घरगुती खाद्यपदार्थ १०० % टक्के उपयोगी पडतील!

पुरेसं जेवण करूनही थकवा जाणवतो? विश्रांती घेतल्यानंतरही भोवळ आल्यासारखं वाटतं मग तुम्हाला नक्कीच हिमोग्लोबिनची तपासणी करावीच लागेल.
हिमोग्लोबिन घटल्याने येणा-या शारिरीक अडचणी आपल्यासाठी नवीन नाहीत. मात्र चिंता करण्यापेक्षा त्याची कारणं समजून घेत उपाय शोधणं गरजेचं आहे.

हिमोग्लाोबीन हे लाल रक्तपेशींमध्ये आढळणारी एक प्रथिने आहे. ह्या पेशी शरीरात ऑक्सिजन वहनाचे काम करतात. हिमोग्लोबिन हे लोह समृद्ध प्रथिने असून संपूर्ण शरीरात ऑक्सिजन वहनास जबाबदार असते.

ऑक्सिजनच्या वाहतुकीव्यतिरिक्त, हिमोग्लोबिन हे पेशींमधून आणि फुफ्फुसांमध्ये कार्बन डाय ऑक्साईड वाहून नेते. हिमोग्लोबिन कमी असल्यास शरीरास श्वसनक्रियेत अडचण निर्माण होते. म्हणजेच श्वसनासही अडथळा येतो.

आज-काल बहुतांश लोकांमधे, विशेषतः स्त्रीयांमध्ये हिमोग्लोबिनची कमतरता मोठ्या प्रमाणावर दिसुन येते. यामुळे कमजोरी, चक्कर, थकवा इत्यादी गोष्टींना तोंड द्यावे लागते.

आपल्या शरीरात योग्यरित्या कार्य करण्यासाठी आपल्या रक्तात हिमोग्लोबिनची सामान्य पातळी राखणे आवश्यक आहे म्हणजेः प्रौढ पुरुषांसाठी १४ ते १८ ग्रॅम / डीएल आणि प्रौढ महिलांसाठी १२ ते १६ ग्रॅम / डीएल.

जेव्हा हिमोग्लोबिनची पातळी खाली येते तेव्हा यामुळे अशक्तपणा, थकवा, डोकेदुखी, श्वास लागणे, चक्कर येणे, भूक खराब होणे आणि वेगवान हृदयाचा ठोका होतो.

हिमोग्लोबिनची पातळी लक्षणीय प्रमाणात कमी झाल्यास, अशक्तपणा असल्याचे निदान होऊ शकते आणि लक्षणे तीव्र होऊ शकतात.

या लेखात, हिमोग्लोबिनची पातळी नैसर्गिकरित्या कशी वाढवायची ते बघूया.

एखादी व्यक्ती घरी हिमोग्लोबिनची पातळी वाढवू शकते.

 
ही १२ लक्षणे म्हणजे मधुमेहाची सुरुवात असू शकते, नक्की वाचा आणि मात करा!
रोजच्या जीवनातील या पदार्थानी खरोखरच किडनी स्टोन होतो का? जाणून घ्या


आपल्या आहारात विशिष्ट पदार्थांचा समावेश हिमोग्लोबिनची पातळी वाढविण्यास मदत करतात. चला तर मग हे पदार्थ कोणते आहेत ते पाहूया

१. लोहाचे प्रमाण वाढणं

हिमोग्लोबिन लाल रक्त पेशींचा एक महत्वाचा घटक आहे.

हिमोग्लोबिनची पातळी कमी झालेल्या व्यक्तीस जास्त लोहयुक्त पदार्थ खाण्यामुळे फायदा होऊ शकतो.

लोह हिमोग्लोबिनच्या वाढीस चालना देण्याचे कार्य करते, ज्यामुळे लाल रक्तपेशी निर्माण होण्यास मदत होते.

• पुढील खाद्यपदार्थ लोहयुक्त आहेत

मांस आणि मासे

टोफू आणि एडामेमेसह सोया उत्पादने

अंडी



सुकामेवा, जसे की खजूर आणि अंजीर

ब्रोकोली

हिरव्या पालेभाज्या, जसे काळे आणि पालक

हिरव्या शेंगा

नट आणि बिया

२. फोलेटचे प्रमाण वाढविणं 

फोलेट (फॉलिक ऍसिड) हे एक प्रकारचे व्हिटॅमिन बी आहे जे हिमोग्लोबिन वाढीमध्ये महत्त्वाची भूमिका निभावतो. हे तयार करण्यासाठी शरीर फोलेट वापरते, हिमोग्लोबिन शरीरात ऑक्सिजन वहनास मदत करतो.

जर एखाद्या व्यक्तीस पुरेसे फोलेट न मिळाल्यास त्यांचे लाल रक्त पेशी परिपक्व होऊ शकणार नाहीत, ज्यामुळे फोलेट-कमतरतेमुळे अशक्तपणा आणि हिमोग्लोबिनची पातळी कमी होऊ शकते.

फोलेटच्या चांगल्या स्त्रोतांमध्ये हे समाविष्ट आहे


मांस

पालक

तांदूळ

शेंगदाणे

काळे डोळे मटार

राजमा

एवोकॅडो

कोशिंबिरीसाठी वापरण्यात येणारा एक पाला व त्याचे झाड (सॅलड)

फोलेट ऑनलाइन देखील खरेदी करता येते.

३. जास्तीत जास्त लोहपूरक पदार्थांचे सेवन

लोहयुक्त पदार्थ किंवा पूरक पदार्थांमध्ये लोहाचे सेवन करणे महत्वाचे आहे, परंतु एखाद्या शरीरास ते लोह शोषण्यास देखील मदत केली पाहिजे.

नुसते लोहयुक्त पदार्थ सेवन करून चालत नाही तर ते शरीरात (रक्तात) शोषले जाणे महत्त्वाचे आहे.

 
लिंबूवर्गीय फळं, स्ट्रॉबेरी आणि पालेभाज्या यासारख्या व्हिटॅमिन सी समृध्द असलेले अन्न लोह शोषून घेण्याच्या प्रमाणात वाढ देऊ शकते.

व्हिटॅमिन सी परिशिष्ट घेतल्यास देखील मदत होऊ शकते. व्हिटॅमिन ए आणि बीटा-कॅरोटीन शरीराला लोह शोषून घेण्यास आणि वापरण्यास मदत करतात.

व्हिटॅमिन ए समृध्द खाद्यपदार्थांमध्ये हे समाविष्ट आहे:

मासे

फळांचा रस

गोड बटाटे

कोबी (kale) आणि गुलाबी कोबी

व्हिटॅमिन ए पूरक शरीरात लोहाची प्रक्रिया करण्यास मदत करू शकते, परंतु जास्त प्रमाणात सेवन केल्यास जीवनसत्व धोकादायक आहे.

जादा व्हिटॅमिनमुळे हायपरविटामिनोसिस अ अशी स्थिती उद्भवू शकते ज्यामुळे हाड आणि सांधेदुखी, डोकेदुखी आणि मेंदूच्या आत दबाव वाढणे ही लक्षणे दिसू शकतात.

एक डॉक्टर अत्यंत कमी प्रमाणात हिमोग्लोबिन असलेल्या व्यक्तीला लोह पूरक आहार घेण्यास सल्ला देऊ शकतो. त्या औषधांचा डोस एखाद्या व्यक्तीच्या पातळीवर अवलंबून असतो.

हे लक्षात घेणं आवश्यक आहे, की जास्त लोह धोकादायक असू शकतं. हे हेमोक्रोमेटोसिस होऊ शकते, ज्यामुळे यकृत रोग आणि बद्धकोष्ठता, मळमळ आणि उलट्या यासारखे दुष्परिणाम होऊ शकतात.

पूरक वस्तूंमुळे काही आठवड्यांत लोहाची पातळी हळूहळू वाढेल. शरीराची लोखंडी स्टोअर्स वाढविण्यासाठी डॉक्टर कित्येक महिन्यांपर्यंत पूरक आहार घेण्याची शिफारस करू शकतो.

२. व्हिटॅमिन सीचे प्रमाण वाढवा

“लोह आणि व्हिटॅमिन सी या दोहोंचे मिश्रण असणे महत्त्वाचे आहे कारण नंतरचे लोहाचे चांगले शोषण करण्यासाठी वापरता येणारा व्हिटॅमिन सी हा समृद्ध रेणू आहे,” असे बेंगळूरमधील न्यूट्रिशनिस्ट डॉ. अंजू सूद म्हणतात.

संत्री, लिंबू, स्ट्रॉबेरी, पपई, बेल मिरची, ब्रोकोली, द्राक्ष आणि टोमॅटो सारख्या व्हिटॅमिन सी समृध्द असलेले पदार्थ खा.

• हिमोग्लोबिन -१ कशी वाढवायचे

लोहयुक्त पदार्थांमध्ये हिरव्या पालेभाज्या, कोंबडीचे यकृत, संपूर्ण अंडे, ऑयस्टर, सफरचंद, डाळिंब, जर्दाळू, इत्यादींचा समावेश आहे. ज्यामुळे हिमोग्लोबिन १ वाढण्यास मदत होते.

• हिमोग्लोबिन -२ कशी वाढवायचे

संत्री, लिंबू, स्ट्रॉबेरी, पपई, बेल मिरची, ब्रोकोली, द्राक्ष आणि टोमॅटो सारख्या व्हिटॅमिन सी समृध्द असलेले पदार्थ खा. जेणेकरून हिमोग्लोबिन वाढेल.

फॉलिक ऍसिडचे सेवन वाढवा

“फॉलिक ऍसिड, एक बी-कॉम्प्लेक्स व्हिटॅमिन, लाल रक्त पेशी तयार करणे आवश्यक आहे आणि फोलिक ऍसिडची कमतरता म्हणजे हिमोग्लोबिनची पण पातळी कमी होते”, असे फोर्टिस हॉस्पिटलचे डॉ. आहुजा म्हणतात.

फॉलिक ऍसिडयुक्त अन्न स्त्रोत – हिरव्या पालेभाज्या, अंकुरित कडधान्ये, सोयाबीन, गहू , शेंगदाणे, केळी, ब्रोकोली आणि कोंबडी हे आहेत.

न्यूट्रिशनिस्ट आणि डायटिशियन शीला कृष्णास्वामी म्हणतात, “बीटरूटमधे फॉलिक ऍसिड तसेच लोह, पोटॅशियम आणि फायबरचे प्रमाण जास्त असल्याने शरीरातील लाल रक्तपेशींची संख्या वाढवण्यास देखील मदत केली जाते.”

• हिमोग्लोबिन ३ कशी वाढवायची

बीटरूटचा जेवणात समावेश देखील शरीरातील लाल रक्तपेशींची संख्या वाढवण्यास मदत करते.

दिवसातून एक सफरचंद हिमोग्लोबची सामान्य पातळी राखण्यास मदत करू शकतो.