बाळाची हालचाल जाणवत नसेल तर काय करावे?

बराचवेळ गर्भातील बाळाने किक मारली नाही; यामागचं कारण काय? डॉक्टरांकडे जाण्याची योग्य वेळ कोणती?

प्रेग्नेंट न्यूज ही अतिशय आनंददायी असली तरीही तो संपूर्ण नऊ महिन्याचा काळ हा थोडी चिंता आणि तणावाचा असतो. महिला या काळात थोड्या चिंताग्रस्त असतात कारण त्यांच येणार बाळ हे सुदृढ असणं अतिशय महत्वाचं असतं. या काळात बाळाच्या किक मारण्यावरून त्यांच्या आरोग्याची कल्पना लावू शकतो. प्रेग्नेंट महिलांनी बेबीच्या किक संदर्भातील सगळ्या गोष्टी समजून घेणे गरजेचे आहे.

गर्भवती महिला आपल्या बाळाची खूप आतुरतेने वाट पाहत असते. बाळाला पाहण्यासाठी आई अतिशय आतुर झालेली असते. त्याचप्रमाणे या नऊ महिन्यातील आनंददायी क्षण म्हणजे जेव्हा बाळ पोटात किक मारतं. बाळाची पोटातील हालचाल प्रत्येक आईला सुखावणारी असते. पण अनेकदा बाळाची हालचाल न होणं हे आईसाठी आणि त्या बाळासाठी घातक ठरू शकते. कारण गर्भवती महिलेने बाळ हालचाल का करत नाही? किंवा तो किक का मारत नाही? हे समजून घेणं गरजेचं असतं.

कारण बाळाची हालचाल न होणे हे त्याच्या आरोग्याच्या दृष्टीकोनातून घातक आहे. अनेकदा मातांना बाळाची हालचाल जाणवत नाही तेव्हा त्या दुर्लक्ष करतात. पण हेच कारण बाळाच्या स्टील बर्थला कारणीभूत ठरतं. अनेकदा बाळाच्या गळ्याभोवती नॉट फिरल्याचा धोका देखील असतो. त्यामुळे गर्भवती महिलेने नऊ महिने सतर्क राहणे गरजेचे असते.
​प्रत्येक किक जाणवत नाही

गर्भावस्थेत सर्वात आधी बाळ बाळाची हालचाल कधीपासून होते हे समजून घेणे गरजेचे आहे. बाळाच्या ९व्या आठवड्यापासून हालचाल सुरू होते. मात्र गर्भातील बाळ इतकं लहान असतं की, त्याची हालचाल फार प्रकर्षाने जाणवत नाही. अगदी हलकी हालचाल होते, पण ती मातेला जाणवत नाही. मात्र १६ आठवड्यांनंतर बाळाची किक अतिशय व्यवस्थित जाणवायला लागते. एवढंच नव्हे तर २४ व्या आठवड्यापासून बाळ लाथ मारायला सुरूवात करतं. तसेच यावेळेपासून बाळाची उचकी देखील महसूस होते.


​बाळ देखील देतं असतं प्रतिक्रिया

महत्वाचं म्हणजे बाळ देखील आईला उत्तर देत असतं. त्यांच्यातील संवाद अनोखा असतो. महत्वाचं म्हणजे बाळ आईचा आणि इतर आवाज ऐकू शकतो. २० आठवड्यानंतर बाळाला कमी पिचचा आवाज ऐकू येऊ लागतो. बाळ अनेकदा आईच्या उत्तराला प्रतिसाद देताना देखील आपण अनेक व्हिडीओत पाहिले असतील, जे सोशल मीडियावर व्हायरल होतात. एवढंच नव्हे तर आईने आहार केल्यानंतर तो आहार बाळाच्या प्लेसेंटापर्यंत पोहोचल्यावरही बाळ प्रतिसाद देत असतं.


कमी लाथ मारणे

डॉक्टरांच्या म्हणण्यानुसार २८ आठवड्यांनंतर किक मारण्याच्या गतीवर मातेने लक्ष द्यायला हवं. बाळ कितीवेळा लाथ मारतं, याची नोंद ठेवली पाहिजे. डॉक्टरांच्या म्हणण्यानुसार २ तासात बाळाने कमीत कमी १० वेळा लाथ मारणं अपेक्षित आहे. अखेरच्या महिन्यापर्यंत बाळाची लाथ मारण्याची वेळ कमी कमी होत जाते. शेवटच्या महिन्यांपर्यंत बाळाची पूर्णपणे वाढ होते. त्यानंतर त्यांना हालचाल करायला फार जागा मिळत नाही. बाळाचा आराम करण्याचा कालावधी २० ते ९० दिवसांचा असतो. यामुळे देखील हालचाल कमी होते.


​केव्हा चिंता करणे अपेक्षित आहे

जर तुम्ही डॉक्टरांनी सांगितल्याप्रमाणे बाळाच्या लाथा मोजत असाल आणि बाळ बराच काळ हलत नसेल तर तुमच्या डाव्या बाजूला झोपा. डाव्या बाजूला झोपल्याने रक्ताचा प्रवाह बाळापर्यंत चांगल्या प्रकारे पोहोचतो, त्यामुळे बाळ हालचाल करू लागते. तसेच अनेकदा गर्भवती मातेने डाव्या कुशीवर झोपावे असा सल्ला डॉक्टर आणि मोठ्या व्यक्तींकडून दिला जातो. याला हेच कारण असते हे समजून घेणे गरजेचे आहे.


​पाणी पिणे ठरते फायदेशीर

भरपूर पाणी प्यायल्यानंतरही बाळांच्या पोटात हालचाल सुरू होते. काहीतरी गोड खा मिठाई खाल्ल्यानंतर डाव्या बाजूला झोपून देखील मुलाला जाणवू शकते. एवढं करूनही बाळाची हालचाल जाणवत नसेल तर नक्कीच डॉक्टरांशी संपर्क साधा. कारण या काही सामान्य ट्रिक्स आहेत ज्यामुळे बाळाची हालचाल तुम्हाला जाणवू शकते. या पद्धतीने बाळाने काही तास हालचाल केली नाही तर तात्काळ डॉक्टरांशी संवाद साधणे गरजेचे आहे. कारण यामागे काही तरी गंभीर कारण असू शकतं आणि ते समजून घेणं गरजेचं आहे.


​बाळाचा स्वभाव गर्भातच कळतो

असे म्हणतात की जे बाळ पोटाच्या आत जास्त सक्रिय असतात ते बाहेरच्या जगातही तितकेच सक्रिय असतात. म्हणजेच मुलाचे वागणे पोटातूनच कळू शकते. भविष्यात मुलं कशी असतील, फक्त पोटातली हालचाल हा निकष असू शकत नाही. त्यामुळे मुलांच्या हालचालींचा मुलाच्या वागण्याशी संबंध जोडू नका, तो क्षण अनुभवा आणि त्याचा आनंद घ्या. कारण हा अनुभव प्रत्येक मातेसाठी त्याच्या पित्यासाठी देखील खास आहे. बाळाला न पाहता त्याचा स्पर्श अनुभवणे ही अतिशय खास गोष्ट असते. प्रत्येक पालकांच्या जीवनातील हा अतिशय आनंदाचा काळ असतो.