जन्मानंतर लगेच काय केले जाते?

जन्मानंतर लगेच नवजात बाळाच्या होतात 20 पेक्षाही अधिक टेस्ट, खाली दिलेली लिस्ट एकदा नक्की बघा!

Newborn Screening Test :- जन्मानंतर ४८ तासांच्या आत मध्येच त्या इवलुश्या नवजात बाळाचे ६० किंवा त्यापेक्षा जास्त टेस्ट कराव्या लागतात. यातील महत्त्वाच्या टेस्ट कोणत्या हे तुम्हाला माहित आहे का?
 
बाळ जन्माला आले की त्याच्या काही टेस्ट करणे अत्यंत गरजेचे असते. ज्याला स्क्रीनिंग टेस्ट देखील (newborn screening tests) म्हणतात. या टेस्टच्या द्वारे बाळाच्या आरोग्याविषयी पूर्ण माहिती मिळते. या टेस्ट केल्या जाण्याचे कारण म्हणजे यातून बाळाला कोणता दुर्लभ आजार आहे का? त्याला कोणती गंभीर शारीरिक समस्या आहे का? त्याबद्दल कळते. या सर्व टेस्ट करणे अत्यंत महत्त्वाचे असते आणि या टेस्ट जर होत नसतील तर पालकांनी स्वत:हून डॉक्टरांना विचारून या टेस्ट करून घेतल्या पाहिजेत. या टेस्ट मधून जर बाळाला एखादा आजार वा विकार असल्याचे स्पष्ट झाले तर त्यावर वेळीच उपचार करता येऊ शकतात. आज आपण या लेखातून जाणून घेऊया की बाळ जन्माला आल्यावर अशा कोणत्या टेस्ट करणे अत्यंत गरजेचे असते.

किती टेस्ट केल्या जातात?
प्रत्येक राज्यामध्ये जन्माला आलेल्या वेगवेगळ्या टेस्ट केल्या जातात परंतु काही टेस्ट सर्व राज्यांमध्ये समान असतात आणि त्या प्रत्येक मुलावर केल्याच पाहिजेत. बाळाची 35 कोर आणि 26 सेकंड्री ब्‍लड टेस्‍ट केल्या गेल्याच पाहिजेत. बाळामध्ये कंजेनाइटल हार्ट डिफेक्‍ट आणि ऐकण्याची अक्षमता असल्याच्या विकारांसाठीही काही टेस्ट केल्या जातात. या गोष्टी अनेक पालकांना माहित नसतात पण या गोष्टी माहित असायला हव्यात. कारण बाळाच्या आरोग्याशी निगडीत या गोष्टी असून याबाबतीतला हलगर्जीपणा बाळासाठी धोकादायक ठरू शकतो.


महत्त्वाच्या टेस्ट
एपगार स्‍केल ही एक महत्त्वाच्या टेस्ट असून जन्म झाल्यावर लगेच आणि पहिल्या 5 मिनिटांत बाळाची स्थिती जाणण्याकरता ही टेस्ट केली जाते. या टेस्ट मध्ये बाळाची हार्ट रेट, मसल टोन आणि इतर गोष्टींबद्दल देखील समजते. कंजेनाइटल हार्ट डिजीज स्‍क्रीनिंग ही अजून एक महत्त्वाची टेस्ट असून सेंटर फॉर डिजीज कंट्रोल एंड प्रिवेंशन यांच्यानुसार बाळाच्या जन्मानंतर बाळामध्ये कोणता जन्मत: हृदयविकार आहे का हे तपासण्यासाठी ही टेस्ट केलीच पाहिजे. 100 पैकी एक बाळ या विकारासह जन्म घेतो. यावर वेळीच उपचार नाही झाले तर बाळ अपंग होऊ शकते किंवा त्याचा जीव जाऊ शकतो.

अन्य टेस्ट
याशिवाय अजून काही टेस्ट आहेत ज्या करणे गरजेचे असते. त्यामध्ये 21 प्रकारच्या ब्लड टेस्टचाही समावेश होतो. एका ब्लड टेस्ट मधून 21 प्रकारची तपासणी केली जाते ज्यात जेनेटिक, मेटाबोनिक, हार्मोंनल आणि फंक्‍शनल टेस्‍ट केली जाते. यात हाइपोथायराइडिज्‍म, कंजेनाइटल एड्रेनल हाइपरप्‍लासिया, बायोटिनिडेस डेफिशिएंसी, मेपल सिरप यूरीन डिजीज, गेलेक्‍टोसेमिया, होमोसिस्‍टिनूरिया आणि सिकेल सेल एनीमिया यांचा अंतर्भाव असतो. हियरिंग टेस्‍ट देखील बाळाच्या जन्मानंतर केल्या जाणाऱ्या टेस्ट मधील महत्त्वाची टेस्ट असून अमेरिकन एकेडमी ऑफ पीडियाट्रिक्‍स यांच्या सल्ल्यानुसार ही टेस्ट आवर्जून करावी आणि बाळाच्या ऐकण्याची क्षमता तपासावी.

या टेस्ट सुद्धा केल्या जातात
बाळाचे वजन, उंची आणि डोक्याची रुंदी मोजली जाते. हात आणि पायांची बोटे मोजली जातात आणि शरीरातील कोणता अवयव असामान्य तर नाही या याची तपासणी केली जाते. स्पर्श करून बाळाच्या आतील अवयव जसे की किडनी, लिवर आणि प्लीहा यांची तपासणी केली जाते. बाळाची रिफ्लेक्‍सेस, हिप रोटेशन आणि अम्बिलिकल स्‍टंप पाहिली जाते. बाळाच्या मुत्राची आणि विष्ठेची देखील तपासणी होते. हॉस्पिटल मधून डिस्चार्ज होण्याआधी बाळाला व्हिटॅमिनचे इंजेक्शन आणि कधी कधी हेपेटाइटिस बी च्या लसीचा पहिला डोस दिला जातो.

या टेस्ट सुरक्षित असतात का?
हो मंडळी, या टेस्ट खूप सुरक्षित असतात आणि त्या करताना प्रत्येक प्रकारची काळजी घेतली जाते. नुकतेच जन्माला आलेले बाळ हे नाजूक असते आणि एका साध्या गोष्टीचा सुद्धा त्याच्यावर खूप परिणाम होऊ शकतो. म्हणूनच या टेस्ट करताना खूप सावधानता बाळगली जाते. या टेस्ट अत्यंत महत्त्वाच्या असून पालकांनी स्वत:हून या टेस्ट डॉक्टरांनी केलेल्या आहेत की नाही ते तपासावे. जर त्या नसतील केल्या तर डॉक्टरांना त्या अवश्य करण्यास सांगाव्यात.